LƯỢC SỬ ĐỒI CỎ BIDOUP – TÀ GIANG

 LƯỢC SỬ ĐỒI CỎ BIDOUP – TÀ GIANG

(Chuyện kể từ thuở rừng sâu còn vọng tiếng người xưa)

Ngày nay, tuyến trekking Bidoup – Tà Giang đã trở thành một trong những hành trình được yêu thích nhất của những người mê rừng, ưa khám phá miền sơn cước phía Nam. Thế nhưng ít ai biết rằng, giữa những triền cỏ xanh trải dài và mây trắng lững lờ kia, đã từng có dấu chân của những buôn làng cổ, của người truyền đạo đầu tiên, và của những cuộc thiên di lặng lẽ nhuốm màu lịch sử.

I. Đồi cỏ xưa – làng cũ Đạ Kar

Xưa kia, nơi các đoàn trekking hôm nay dựng trại qua đêm chính là vùng đất của làng Đạ Kar – một ngôi làng nhỏ của người Cil nằm lưng chừng giữa trời và đất.

Trong tiếng Cil, “Đạ” nghĩa là suối, “Kar” là cá; “Đạ Kar” vì thế mang nghĩa suối cá, nơi con suối len qua thung lũng rì rào, nuôi sống bao thế hệ người làng.

Làng nằm dưới chân Yaric – ngọn núi mà người xưa vẫn gọi là “núi của mây”, bởi sáng nào mây cũng phủ, chiều nào sương cũng giăng. Chung quanh là Kil Plagnol, vùng đất mà chỉ người bản địa mới gọi tên, nơi gió thổi qua rừng pơ mu cổ thụ và tiếng chim như vọng từ cõi khác.

II. Dấu chân truyền giáo – ánh sáng nơi rừng sâu (1957)

Năm 1957, một đoàn truyền giáo Tin Lành từ Đà Lạt đã băng qua rừng sâu, vượt suối, trèo đèo suốt gần ba tuần lễ để đến được vùng đất này. Họ đi qua những nơi mà nay ta chỉ biết qua tên bản đồ: Liêng Bôn, Đạ Blah, Pang Pung, Pang Tiêng, Tiah Soh…

Người dẫn đầu đoàn là mục sư Phạm Văn Năm, một phụ nữ – điều hiếm thấy trong thời bấy giờ – mang trong lòng niềm tin và sứ mệnh gieo ánh sáng đức tin nơi rừng núi hoang vu.

Khi đến Đạ Kar, bà dựng nhà nguyện đầu tiên giữa vùng đồi cỏ gió lộng. Ngày khánh thành, bà con từ Đạ Mây, Đạ Tông kéo về dự lễ, quây quần quanh ngôi nhà gỗ nhỏ.

Con đường trekking mà ta đi hôm nay, chính là lối mòn của những bàn chân Cil từng in dấu trên đất, là hành trình của niềm tin và những câu chuyện chưa bao giờ kể hết.

III. Cuộc di dân và dấu lặng của thời gian (1979)

Sau ngày đất nước thống nhất, khoảng năm 1979, một cuộc di dân lớn đã diễn ra.

Người làng Đạ Kar chia tay đồi cỏ, rời khỏi mái nhà cũ. Một số theo dòng chảy về Đơn Dương, số khác tìm đến Lạc Dương, còn vài gia đình vượt qua núi sang Khánh Vĩnh, hòa mình với cộng đồng T’ring bên kia dãy Bidoup.

Ngôi làng Đạ Kar – nơi từng rộn ràng tiếng chiêng, tiếng mõ trâu, nay chỉ còn là đồi cỏ mênh mông và những khúc gỗ đen sạm nằm lại theo gió trời.

Rừng vẫn xanh, nhưng người đã vắng. Chỉ có gió còn kể chuyện, sương còn nhắc tên.

IV. Dấu xưa còn lại giữa thiên nhiên

Những ngọn đồi, con suối, bãi cỏ mà ta đặt chân hôm nay đều mang trong mình ký ức của những làng cổ đã khuất.

Nơi đây từng là chốn dựng nhà, đốt lửa, săn bắn và hát kể quanh bếp của người Cil thuở xa xưa – những con người đã sống chan hòa cùng rừng, cùng núi, cùng tiếng thông reo.

Trải qua bao thăng trầm, những nơi từng là xứ người ở giờ trở thành đường trekking nổi tiếng, nơi con người hiện đại tìm về với thiên nhiên, với bản ngã, và vô tình chạm đến dấu vết linh hồn của rừng xưa.

Ảnh tư liệu: Đồi cỏ – làng Đạ Kar, chụp năm 1957.

Tư liệu trích lược: Tư liệu truyền giáo vùng Lang Biang – Bidoup.

#Kar #Bidoup #Trekking #XuyenRung #VanHoaBanDia #LuocSu #DaKar #AnhKhoTrekking #We4UTrip